Ziektes bestrijden

Krulziekte bestrijding:

Krulziekte 2016 update.

Pff, zo zwaar hebben de perziken het nog nooit gehad. Was er wel een winter? Was 2015 al erg, 2016 was nog veel erger. Ik heb dan ook vrijwel geen conclusies kunnen trekken dit jaar. Achteraf kan ik opmaken dat ik veel te laat begonnen ben met zwavelen. Begonnen op 15 januari en geeindigt op 15 maart, bleek het begin tijdstip voor de meeste rassen veel te laat te zijn. Alleen de laat ontluikende rassen oktober red, suncrest, redwing en fairhaven bleken op tijd te zijn behandeld en bleven krulziekte vrij. Evenals natuurlijk avalon en fruteria die onbehandeld minder dan 5% aantasting hadden. Intressant is ook het ras jayhaven, ook hier onbehandeld heel weinig aantasting. Er moet vermeld worden dat de boom op een wat afwijkende plaats staat. Ik had een benedicte ook niet behandeld en die werd voor 80% dit jaar aangetast. Terwijl hij bekend staat om zijn zeer redelijke resistentie.  Nu ik dit schrijf [13 augustus] zijn de meeste bomen hersteld. Er is wel duidelijk een verschil te zien tussen de aangetaste en de weinig aangetaste bomen qua kroon volume.

Conclusie: ik had al begin december moeten beginnen met zwavelen! Het rottige is dat ik met zoveel verschillende rassen zit die allemaal een andere ontluikings tijd hebben. Het ras harrow beauty stond bv begin februari in bloei, terwijl redwing, die heel lang in rust bleef, pas begin april in bloei stond. Naar aanleiding van de laatste 3 winters heb ik besloten om het zwavelen om te gooien. Lag de nadruk, tot nu toe, op de nawinter, vanaf nu ga ik de nadruk op de late herfst/voor winter leggen.  Dit houdt in dat ik halverwege/eind van de bladval 1 x spuit. En daarna om de  4 a 6 weken, weers afhankelijk.  Ik zal dan ook eerder stoppen met spuiten. Want ik denk dat de laatste bespuitingen in maart niet zoveel effect meer hebben.

Als ik de laatste jaren overdenk kan ik de conclusie trekken dat zwavel + 10 a 12% waterglas, prima kan helpen tegen krulziekte, mits je op tijd begint en vooral bij de wat minder gevoelige rassen. Voor de erg gevoelige rassen kunnen we beter, denk ik nu, naar een iets zwaarder middel grijpen, californische pap. Dit bestaat uit kalk gekookt met zwavel. Merknaam in duitsland curatio.

Californische pap is een gekookt mengsel van calcium en zwavel en reageert sterk basisch. Het voordeel is ook dat je minder bespuitingen hoeft uit te voeren ongeveer 1 a 2 maal. Spuit je met enkel zwavel + waterglas dan moet je soms wel 3x spuiten. Afhankelijk van het winterweer.

Ik zal in mei een lijst opstellen van rassen die goed op enkel zwavel reageren.


Krulziekte treed vooral op in het voorjaar bij koud en nat weer. De schimmel infecteerd de ontluikende knoppen vanaf een temperatuur van 9 graden celsius. Vanaf 21 graden stopt de infectie. Bladeren zwellen rood/geel op en vallen na een tijdje af. Na mei/juni nieuw gezond blad. Vatbaarheid verschild van ras tot ras. Bestrijding mogelijk met zwavel, californischepap of houtas. Of reguliere middelen.

Vooral de wat minder gevoelige soorten reageren erg goed op zwavel. Minder gevoelige perzik/nectarine rassen zijn oa: Jayhaven, Sanguine de savoie, Benedicte, Mireille, Poysdorfer, Harrow beauty? en van nectarine Snowdrop.

Bestrijding, mijn inziens, zeer simpel! Het lijkt veel ingewikkelder dan het is. Plantenspuit[druk],waterglas en zwavel zijn het enige wat je nodig hebt.Je moet er wel een beetje belangstelling voor hebben.

Bestrijding met zwavel: om de 14 dagen bespuiten met een oplossing van 0,5% spuitzwavel [verkrijgbaar in het tuincentrum oa bayer] met toegevoegd 10 a 12% waterglas. Begin zodra de dag temperatuur boven de 9 graden komt, vanaf eind januari/begin februari. Bij droog koud weer kun je de intervallen ruimer nemen. Na heftige regen eerder, ivb afspoelen. Naar aanleiding van de laatste 3 winters is de bestrijding methode aangepast. Zie hier boven update 2016

Houtas: takken goed nat maken met water en waterglas [ 5%] en bestuiven met houtas tot dat er een pantser omzit. Alles raken! Ook de onderkant van de twijgen!  Daarna evt nogmaals bevochtigen met water waar 5% waterglas aan is toegevoegd, doe dit wel met een zeer fijne nevel. Doe dit met droog weer. tweemalige behandeling. Ook hier is afspoelen het gevaar. Evt een derde keer.

UITGEBREIDE SAMENVATTING: Groot probleem is de krulziekte,een schimmelziekte die de bladeren in het voorjaar aantast en monillia[een schimmel]. Krulziekte is enkel buiten een probleem, in de kas niet.  De schimmel kan enkel toeslaan als het koud en nat is. Na mei/juni verdwijnt de ziekte. Bladeren zwellen op en verkleuren geel/ rood. De aangetaste bladeren vallen na een tijdje af. Daarna,meestal begin juni, verschijnt nieuw gezond blad.  Zodra de temperatuur boven de 21 graden komt stopt de aantasting namelijk. Bij vatbare rassen dringt de schimmel zelfs het nieuwe hout binnen. Komt enkel voor bij perziken, nectarines en amandelen. Dus niet bij abrikozen zoals sommige websites beweren! Het wat gebobbelde en geelrood gekleurd blad waarmee abrikozen kunnen uitlopen is geheel natuurlijk. Als je niets doet zie je dat na een tijdje het blad gewoon groen wordt.  Rassen van de perzik zijn meer of minder vatbaar. Bij perziken is krulziekte resistentie [of een gedeeltelijke resistentie] verder gevorderd dan bij nectarines.

In de reguliere perziken teelt is een breed scala van middelen toegestaan,vandaar dat selectie op resistentie onbelangrijk is. Volgens de regels van de europa bio landbouw is naast zwavel ook koper toe gestaan. Volgens de nederlandse regels voor bio landbouw is koper NIET toe gestaan.  Koper is zeer giftig voor het bodemleven en spoelt slecht uit.  Het hecht zich sterk aan de humus deeltjes. Koper is de pest voor het bodem leven en daar draait het toch om? Bovendien krijg je na verloop van tijd enorme ophoping van koper in de bodem.   Ik gebruik enkel zwavel + 10 a 12% waterglas,[tot nu toe] tijdens het uitlopen van de knoppen in het voorjaar. Drie a viermaal bespuiten met een 0,5% a 0,7% oplossing. Ik probeer het terug te brengen naar 2 bespuitingen. De 0,7% gebruik ik vlak voor het schuiven van de knoppen.   De schimmel overwinterd op de knoppen en in de lente, als het warmer is dan 8 a 9 celsius, en de knoppen schuiven, ontkiemd de spore en infecteerdt  de ontluikende knoppen. Alleen tijdens het ontkiemen is de schimmel te bestrijden met zwavel en andere middelen. Opgemerkt dient te worden dat in het najaar al een flinke infectie kan optreden tijdens de herfst bladval. Dit kan verklaren waarom het ras revita,ondanks een behandeling met zwavel in het voorjaar, toch nog redelijk[10%] werd aangetast. Een probleem is het afspoelen van de zwavel door de regen. Daarom meng ik er natrium waterglas door [3%] of 10 a 12% {betere werking},waardoor de zwavel minder snel afspoelt. Na de eerste bespuiting volgt de tweede 10 a 14 dagen later. de derde volgt 10 a 14 dagen later. Een en ander is afhankelijk van de regenval en de temperatuur ontwikkeling. Blijf denken! In het voorjaar van 2015 ga ik een proef doen met 8% toegevoegde waterglas en dan 2 x bespuiten ipv 4 x.

Aanvulling: 10% waterglas werkt inderdaad een stuk beter dan de 3% waterglas.

 

In een zeer oude publicatie[ong.1910] uit wageningen kwam ik een artikel tegen over bestrijding met houtas. Volgens de heer staes had hij het vernomen van een lezer van het tijdschrift voor plantenziekten. Via internet kwam ik in kontakt met een fruitliefhebber uit belgie die waarschijnlijk ook dit artikel was tegen gekomen en in de lente van 2012 dit voor het eerst had toegepast. En met voorlopig sucses. als het dit jaar weer lukt om het resultaat van 2012 te herhalen dan is er weer een methode bij. Is het de PAK [poly aromatische koolwaterstoffen] die de schimmel dodende werking veroorzaakt? Of is het de kalium die veel voorkomt in houtas? Als het de PAK is zou houtas uit een gewone houtkachel eventueel geschikter zijn dan bv uit een echte speksteenkachel,die bij veel hogere temperatuur verbrandt en dan ook minder PAK achter laat in de as. Laatst kwam ik een studie van alterra tegen waarin een onderzoek werd verricht naar de samenstelling van houtas uit biobrandstof centrales. Daar wordt hout verbrand bij een temp. tussen de 700 en 900 graden. Hieruit bleek dat dit soort as geen paks bevat,maar wel grote hoeveelheden kalium,zouten en chloor verbindingen. En: 2% zwavel! Is het soms de verbinding tussen deze stoffen?Ik denk zelf dat het de overdosis zwavel is: 2%. Normaal spuit je zwavel[80%] met een oplossing van 0,5%. Het aanbrengen is het probleem,je moet alles onderstuiven,ook de onderkant van de twijgen. Je kan de houtas stuiven of oplossen in water en bespuiten [is moeilijk,de sproeikop verstopt snel. Ikzelf ga, in 2015 een deel bestuiven met houtas en een deel met spuitzwavel. Het is moeilijk om de droge as te stuiven op de takken,daarom maak ik eerst de bomen nat met water en 3% waterglas.  Als de schimmel eenmaal in het blad zit is het met geen enkel middel meer te bestrijden. Het helpt om nieuwe infecties te voorkomen om aangetast blad te plukken[wees ook bedacht op aangetast nieuwhout], voor er nieuwe sporen ontstaan. Dit kan natuurlijk enkel als de bomen niet te groot, of er erg veel zijn. Verwacht er geen wonderen van,maar alle beetjes helpen. Zelf ben ik van mening dat het niet 100% schoon moet. Een 15% aantasting van de knoppen mag van mij maximaal. Ook belangrijk is de hergroei na een infectie. Van het ras benedikte bv is bekend dat deze zich in mei/juni zeer  snel hersteld en dan massaal gezond blad vormt. Voor een infectie is het wel noodzakelijk dat het blad nat is gedurende enige uren. Vandaar dat krulziekte niet in een kas voorkomt. Ook perziken tegen een muur hebben duidelijk minder last. Voor de muur is het in april, bij een beetje zon, algauw meer dan 20 graden en dat is slecht voor de schimmel. Ik hoop vanaf april 2013 een aanduiding te kunnen geven over hoeveel procent van de knoppen worden aangetast bij een bepaalde behandeling, zwavel of houtas. Opgemerkt dient nog te worden dat na een zachte winter[waardoor de bomen veel eerder uitlopen] en een koud en nat voorjaar de aantasting veel erger is.     Het voorjaar van 2013 was in lelystad droog en koud. De perzikbomen die ik had bestreden met zwavel[4x] bleken vrijwel vrij te zijn van krulziekte. Het ras benedicte, die ik bestoven had met houtas[2x] en 1 bespuiting met zwavel, was ook krulziekte vrij. Opvallend is dat de meeste aantasting in de toppen zit. Volgend jaar opnieuw proberen dus. Want ik wil onder de 15% aantasting uitkomen. Ik wacht nog steeds op een koud en nat voorjaar,dan zullen de bovengenoemde behandelingen pas echt worden getest op hun waarde. Wat betreft de waarde van houtas lijkt het oordeel [in eerste instantie] positief uit te vallen. Het moeilijkste is nog het opbrengen[bestuiven]. Het kost ook meer tijd dan de andere behandelingen. In het voorjaar van 2015 ga ik een gedeelte van de bomen met 1x houtas bestuiven,[eerst nat maken met water + 3% waterglas]. Houtas vormt een soort pantser op en rondom de stam, twijgen en knoppen.  Hoe ruwer de bast en knoppen zijn, hoe beter het blijft zitten. Deze behandeling wel uitvoeren bij droog weer. De as moet uitharden. De winter/lente van 2014 is ideaal voor krulziekte. Nat en temperaturen die vaak op het 9 a 10 graden zaten. Achteraf gezien had de bestrijding al in januari moeten beginnen, denk ik nu[half maart]. Door tijd gebrek heb ik enkel zwavel en waterstofperoxide kunnen gebruiken.  Deze middelen worden dit jaar dus zwaar getest. In april weet ik het resultaat.           RESULTAAT 2014: Bij 4 x zwavel bestrijding scoorden vrijwel alle rassen onder de 5% aantasting. Jayhaven scoorde 0% aantasting. Heel goed dus. Uitgezonderd orion, anna maria en symphony, deze hadden rond de 10% aantasting. Maar nog steeds onder mijn grens van 15%. De met waterstofperoide behandelde bomen, harrow en revita hadden in dit uitzonderlijke krul jaar veel meer. Opvallend was dat revita vele kleine bladaantastingen had en harrow totale bladknop aantastingen. Grootste verrassing was de nectarine ras snowdrop, die minder dan 2% aantasting vertoonde. Ik had veel meer aantasting verwacht omdat nectarines gemiddeld nog gevoeliger zijn dan perziken. Fruteria en avalon bleven zonder bestrijding vrij van krulziekte. Het blijkt dus dat je vooral vroeg moet beginnen met zwavel. Alleen heb je het probleem van afspoelen. Waterglas lijkt als hecht middel het goed te doen. Al met al ben ik tevreden over de zwavel bespuitingen, nu nog kijken of ik het kan terug brengen naar bv 2 maal ipv 4 maal. Ook houtas komt volgend jaar weer in de laatste proef fase. Het voordeel is dat je eenmaal in januari het aanbrengt op de boom en dan klaar bent. Bovendien hoef je niet zo streng in de gaten te houden of het afspoeld. Ik hoop na de lente van 2017 een klassificatie lijst te kunnen samenstellen over de gevoeligheid voor krulziekte. Zeg maar de michelingids op het gebied van krulziekte.

 

Monillia bestrijding:

De schimmelziekte monillia is vooral bij perziken, zure en zoete kersen en pruimen een probleem. Sommige rassen zijn vatbaarder dan anderen. Bij het ras benedikte bv. kan soms zelfs 40% van de vruchten aangetast worden. Vooral vogelpik en bv hagelschade in de rijpingstijd, zorgen voor veel verlies van vruchten. Monillia bestaat in feite uit 2 verschillende soorten schimmels. Monillia kan bloemen,takken en vruchten aantasten. De grootste infectie druk komt van aangetaste vruchten[ en hout] waarin de schimmel zich vermeerdert. Deze zogenaamde mummies,die je in de winter aan de boom ziet hangen, zijn in het voorjaar de infectie bronnen. Ikzelf zag vandaag in de pruimenboom weer enige exemplaren,niet goed opgelet afgelopen winter.  Spuiten met zwavel,voor,tijdens de hoofdbloei en erna, helpt redelijk. Maar kan leiden tot misvormde vruchtjes. Of gewoon niets doen. Eerst altijd plaatselijke omstandigheden onderzoeken.