Ziektes bestrijden

Grootste problemen bij perzik is krulziekte en in mindere mate monilla en bacterie kanker. Bij abrikozen bacteriekanker en flink monillia.    Grootste plaag zijn bij mij vogels, vrijwel alles wordt aangepikt en daarna slaat vruchtrot toe.

 

Krulziekte bestrijding perzik:

Krulziekte bestrijding 2018/2019: Ga dit jaar standaard proberen. Dat betekend 1 x half november, 1 x half/eind december en 1 x eind januari/begin februari. Ik let dus niet meer op het weer en/of schuivende knoppen. Bij een aantal bomen sla ik de eerste bespuiting, half november, over. Ik twijfel of de eerste bespuiting wel zo veel nut heeft. Bovendien kom ik ook wat beter uit met 3 bespuitingen. Half december, half januari, half februari is ideaal denk ik.

Waarschijnlijk is eind januari, bij spuit schema beginnend half november, aan de krappe kant en moet er nog een 4de keer half eind februari.

 

Krulziekte bestrijding 2017 - 2018.

Aanvulling 24 april 2018.

Eerste indruk 4 proeven ter bestrijding krulziekte positief. Vrijwel alle zeer gevoelige rassen hebben minder dan 15% aangetaste knoppen. De minder gevoelige vrijwel krul vrij. Ik denk wel dat ik op 10 januari had moeten beginnen ipv 26 januari. Heb me weer laten verrassen. Leer moment.

Vanaf 22 tm 24 oktober werd er met vier verschillende proeven gestart tegen krulziekte. Californische pap [ kalkzwavel ], sodazwavel, houtas en waterglaszwavel. De theoretische achtergrond is de combinatie hoge ph [ph 10 of meer] in combinatie met zwavel.  Het weer in deze periode was ideaal, niet veel regen en temperatuur tussen de 13 en 16 graden.

Alles is 1 x behandeld, alleen de sodazwavel bomen zijn begin november nog voor een 2de maal behandeld. Ik twijfel aan de regenvastheid van sodazwavel.

Op 26 januari 2018 is een tweede behandeling uitgevoerd en de sodazwavel een derde keer. Dat is vroeg maar door het zachte weer vanaf half december begonnen de vroege uitlopers, zoals bv vistarich, al een begin te maken met uitlopen. En bij krul kun je helaas enkel preventief iets doen. Gelukkig viel alsnog de winter in vanaf half februari, droog en koud. Dus ook weinig afspoeling van de gebruikte middelen.

Nu, 24 februari 2018, denk ik dat ik enkel nog 1 x sodazwavel ga spuiten. Houtas zit er nog dik op, is makkelijk zichtbaar hoever het is afgespoeld.

Rond 1 maart houtas wat bij gepoederd en sodazwavel 4de maal gedaan. Ook waterglaszwavel 3e maal gedaan, was waarschjnlijk niet nodig maar ik wil kijken of er verschil is tussen 2 of 3 maal behandelen. Kalkzwavel blijft op 2 maal staan.


Krulziekte 2016-2017 update.

Redelijk normale nederlandse winter, extreem lente weer in 2017. Maart veel te warm, april flink koud met op 20 april zeer veel nachtvorst en mei en juni veel te warm. Ook dit jaar weer een flinke aantasting krulziekte, maar duidelijk minder dan 2016. Dit jaar eindelijk tijd gemaakt voor een beetje serieuze krul monetoring.

Drie maal gekeurd, op 22 mei [puur gekeken naar aantasting blad/nieuwhout], 4 juni [ aantasting en bladstand ] en 9 juli [ is er nog aangetast blad/hout te zien en algehele hergroei/bladstand.

Referentie bomen zijn: Symphonie: zeer gevoelig cijfer 5, Redhaven: iets minder dan gemiddeld cijfer 3/2, Benedicte minder gevoelig cijfer 2, Revita minder/weinig gevoelig cijfer 2/1, en Avalon: vrijwel ongevoelig cijfer 0.

Veel rassen zitten er ergens tussen in, krijgen dan bv 3/4 of 1/2 enz. Opmerking: deze cijfers zijn een gemiddelde van 3 keuringen en voor de standplaats lelystad! Het kan van jaar tot jaar en van plaats tot plaats verschillen! Een vraagteken erachter betekend: nog weinig ervaring mee, onder voorbehoud.

Sommige rassen zoals benedicte worden in het begin flink aangetast maar de krul dringt niet in het nieuwe hout en de boom stoot al heel snel het aangetaste blad af en begint met hergroei van gezond blad. Bij een gemiddelde winter zoals 2016/2017. Vandaar zijn mooie cijfer van 2. Benedicte scoorde in de zeer, zeer zachte winter van 2015/2016 een 4, slecht dus.

Als je niet wil spuiten en een beetje krul accepteert kun je prima uit de voeten met rassen 0 en 1, evt 1/2. Als je meer accepteerd kun je ook evt uit de voeten met 2.

Kevina 3?, snowqueen 3/4?, oriola 4/5, redwing 0/1?, ornella 4, tranen v. fontaine 2?, ufo4 4/5, oriane 4, harblaze 3,

suncrest 4, sunhaven 4, springlady 5, fruteria 0/1, dixired 3/4, ufo3 5, red robin 4/5, symphony 5, maria anna 3/4, regina di

londa 3/4?,sanquine de savoie 0/1, winzertraum 4, early devil 5, platicarpa gialli 5, sweet platicarpa 5, concetina 3?, fairlane 5,

o'henry 4, venus 4/5, princess 5, helene 3/4, vistarich 4/5, priscilla 5/4, revita 2/1, orion 4/5, royal glory 4, bigtop 4/5,

percoca romea 4, nectaros 4, mireille 3/2, mesembrine 5, fairhaven 3/4, maycrest 4/5, maria bianca 5, early sandwich 5,

jayhaven 1/0, caldesi 2000 4/5, poysdorfer 2, benedicte 2, stark redgold 4/5, starcrest 5/4, snowdrop 4/3, iris rosso 3/4?

fairtime 5, oktober red 1, cesarini 3, sagitaria 3/4?.

Het cijfer zegt alleen iets over krulziekte, niet op andere ziekten en plagen. In theorie zou het mogelijk zijn dat het cijfer ook het aantal bespuitingen met bv waterglaszwavel, ter bestrijding van krulziekte, aangeeft. Bv redhaven heeft een 3/2, dus 3 x bespuiten op het juiste moment. Ik wil dit nog eens testen in de praktijk.

Zie praktische bespuitings tips onder de updates hieronder.

Update 2015-2016.

Pff, zo zwaar hebben de perziken het nog nooit gehad. Was er wel een winter? Was 2015 al erg, 2016 was nog veel erger. Ik heb dan ook vrijwel geen conclusies kunnen trekken dit jaar. Achteraf kan ik opmaken dat ik veel te laat begonnen ben met zwavelen. Begonnen op 15 januari en geeindigt op 15 maart, bleek het begin tijdstip voor de meeste rassen veel te laat te zijn. Alleen de laat ontluikende rassen oktober red, suncrest, redwing en fairhaven bleken op tijd te zijn behandeld en bleven krulziekte vrij. Evenals natuurlijk avalon en fruteria die onbehandeld minder dan 5% aantasting hadden. Intressant is ook het ras jayhaven, ook hier onbehandeld heel weinig aantasting. Er moet vermeld worden dat de boom op een wat afwijkende plaats staat. Ik had een benedicte ook niet behandeld en die werd voor 80% dit jaar aangetast. Terwijl hij bekend staat om zijn zeer redelijke resistentie.  Nu ik dit schrijf [13 augustus] zijn de meeste bomen hersteld. Er is wel duidelijk een verschil te zien tussen de aangetaste en de weinig aangetaste bomen qua kroon volume.

 

Conclusie: ik had al begin december moeten beginnen met bestrijden! Het rottige is dat ik met zoveel verschillende rassen zit die allemaal een andere ontluikings tijd hebben. Het ras harrow beauty stond bv begin maart in bloei, terwijl redwing, die heel lang in rust bleef, pas begin april in bloei stond. Naar aanleiding van de laatste 3 winters heb ik besloten om het bestrijden om te gooien. Lag de nadruk, tot nu toe, op de nawinter, vanaf nu ga ik ook bestrijden in de late herfst/voor winter.  Dit houdt in dat ik halverwege/eind van de bladval 1 a 2 x spuit. En daarna is het van de winter, weers afhankelijk.

Als ik de laatste jaren overdenk kan ik de conclusie trekken dat zwavel + 10 a 12% waterglas, prima kan helpen tegen krulziekte, mits je op tijd begint en vooral bij de wat minder gevoelige rassen. Zeg maar vanaf redhaven cijfer 3.

Aanvulling:Vanaf 26 oktober 2017 doe ik ook een proef met erg gevoelige rassen.   Voor de erg gevoelige rassen kunnen we beter, tot nader order, naar een iets zwaarder middel grijpen, californische pap.

Californische pap is een gekookt mengsel van calcium en zwavel en reageert sterk basisch. Het voordeel is ook dat je minder bespuitingen hoeft uit te voeren ongeveer 3 x maal. En het is heel redelijk regenbestendig. Spuit je met enkel zwavel + waterglas dan moet je soms wel 3 x spuiten. Afhankelijk van het winterweer. Dit wordt in 2017/2018 onderzocht.

Bij sterke aantasting in het jaar ervoor kun je beter 1 a 2 x spuiten in de herfst. Eenmaal derde week oktober en evt nogmaals einde bladval,eind oktober/begin november.  Natuurlijk afhankelijk van het weer. Het voordeel is ook, dat door de nog hogere temperaturen rond die tijd, de zwavel beter werkt. Theorette.

Vandaar dat ik rond 23 oktober blad pluk en daarna 1 x behandel met waterglas/zwavel, 1 liter water 6 gr.zwavel en 10% waterglas. De vloeistof heeft dan een ph van 11 a 12. Als je geen blad plukt moet je 2 x behandelen. Eenmaal op 50% bladval en eenmaal einde bladval. Nadeel is dat sommige perzik rassen heel heel lang hun blad houden.

Waarschuwing: de vloeistof is sterk basisch, dus draag een beschermbril en ademkapje en altijd de wind in de rug.                                    Net als bij buiten plassen heren.

Hetzelfde geldt als je sodazwavel gebruikt. Zie hieronder genoemde moestuinforum verwijzing.

Als je houtas gebruikt is dit niet zo nodig. Bij houtas methode zeker derde week oktober beginnen! Er wordt onderzocht of half december houtassen verschil maakt.

Voor een volledig up to date verslag van krulziekte bestrijding: ga via google: krulziekte bestrijding bij perzik/nectarine. Het wordt gepubliceerd op het moestuinforum.

Het is de bedoeling dat een samenvatting ook hier opkomt, tzt.Zeg maar mei 2018.


Krulziekte treed vooral op in het voorjaar bij koud en nat weer en zachte winter. De schimmel infecteerd de ontluikende knoppen vanaf een temperatuur van ongeveer9 graden celsius. Vanaf 21 graden stopt de infectie. Bladeren zwellen rood/geel op en vallen na een tijdje af. Na mei/juni nieuw gezond blad. Vatbaarheid verschild van ras tot ras. Bestrijding mogelijk met waterglaszwavel, californischepap, sodazwavel of houtas. Of reguliere middelen.

Vooral de wat minder gevoelige soorten reageren erg goed op waterglaszwavel. Minder gevoelige perzik/nectarine rassen zijn oa: Jayhaven, Sanguine de savoie, Benedicte, Mireille, Poysdorfer,  en van nectarine Snowdrop. Zie lijst update 2017.

Bestrijding, mijn inziens, zeer simpel! Het lijkt veel ingewikkelder dan het is. Plantenspuit[druk],waterglas en zwavel zijn het enige wat je nodig hebt.Je moet er wel een beetje belangstelling voor hebben.

Bestrijding met waterglaszwavel: 2 a 3 x met een oplossing van 0,5% spuitzwavel [verkrijgbaar in het tuincentrum oa bayer] met toegevoegd 10 a 12% waterglas. De vloeistof moet een ph hebben van min. 11. Begin zodra de dag temperatuur boven de 9 graden komt, vanaf eind januari/begin februari.  Naar aanleiding van de laatste 3 winters is de bestrijding methode aangepast en spuit ik 1 x eind oktober. Zie hier boven update 2016

Houtas: takken goed nat maken met water en evt waterglas [ 5%] en bestuiven met houtas tot dat er een pantser omzit. Alles raken! Ook de onderkant van de twijgen!  Daarna evt nogmaals bevochtigen met water waar 5% waterglas aan is toegevoegd, doe dit wel met een zeer fijne nevel. Doe dit met droog weer. twee a 3 malige behandeling. Ook hier is afspoelen het gevaar. Evt een vierde keer. Het wordt nog onderzocht in herfst/winter 2017/2018. Waterglas toevoeging hoeft niet perse. Waarschijnlijk dan wat meer afspoelings gevaar. Belangrijk is om op tijd te beginnen, derde week oktober! Ik heb na de eerste behandeling een week later nog wat houtas bij gepoeierd. In theorie ben ik tot eind januari /februari nu klaar.

UITGEBREIDE SAMENVATTING: Groot probleem is de krulziekte,een schimmelziekte die de bladeren in het voorjaar aantast en monillia[een schimmel]. Krulziekte is enkel buiten een probleem, in de kas niet.  De schimmel kan enkel toeslaan als het koud en nat is. Na mei/juni verdwijnt de ziekte. Bladeren zwellen op en verkleuren geel/ rood. De aangetaste bladeren vallen na een tijdje af. Daarna,meestal begin juni, verschijnt nieuw gezond blad.  Zodra de temperatuur boven de 21 graden komt stopt de aantasting namelijk. Bij vatbare rassen dringt de schimmel zelfs het nieuwe hout binnen. Komt enkel voor bij perziken, nectarines en sommige amandelen. Dus niet bij abrikozen zoals sommige websites beweren! Het wat gebobbelde en geelrood gekleurd blad waarmee abrikozen kunnen uitlopen is geheel natuurlijk. Als je niets doet zie je dat na een tijdje het blad gewoon groen wordt.  Rassen van de perzik zijn meer of minder vatbaar. Bij perziken is krulziekte resistentie [of een gedeeltelijke resistentie] verder gevorderd dan bij nectarines.

In de reguliere perziken teelt is een breed scala van middelen toegestaan,vandaar dat selectie op resistentie onbelangrijk is. Volgens de regels van de europa bio landbouw is naast zwavel ook koper toe gestaan. Volgens de nederlandse regels voor bio landbouw is koper NIET toe gestaan.  Koper is zeer giftig voor het bodemleven en spoelt slecht uit.  Het hecht zich sterk aan de humus deeltjes. Koper is de pest voor het bodem leven en daar draait het toch om? Bovendien krijg je na verloop van tijd enorme ophoping van koper in de bodem.   Ik gebruik enkel zwavel + 10 a 12% waterglas,[tot nu toe] tijdens het uitlopen van de knoppen in het voorjaar. Drie a viermaal? bespuiten met een 0,5% a 0,7% oplossing. Ik probeer het terug te brengen naar 2 bespuitingen, in de herft van 2017 doe ik een proef met in totaal 2 max. 3 behandelingen. De 0,7% gebruik ik vlak voor het schuiven van de knoppen.   De schimmel overwinterd op de knoppen en in de lente, als het warmer is dan 8 a 9 celsius, en de knoppen schuiven, ontkiemd de spore en infecteerdt  de ontluikende knoppen. Alleen voor/tijdens het ontkiemen is de schimmel te bestrijden met zwavel en andere middelen. Opgemerkt dient te worden dat zwavel bij temperaturen van 10 graden en eronder vrijwel niet werkt. Vandaar ook mijn herfst behandeling, het is dan een stuk warmer dan 10 graden en zo worden de overwinterende sporen bestreden. . Een ander probleem is het afspoelen van de zwavel door de regen. Daarom meng ik er natrium waterglas door, 10 a 12% {betere werking, en beter plakwerk},waardoor de zwavel minder snel afspoelt en de ph van 11 heeft dan ook een curatieve werking.. Na de eerste bespuiting in de herfst is het afwachten wat de winter doet.

Een en ander is afhankelijk van de regenval en de temperatuur ontwikkeling. Blijf denken!

Aanvulling: 10 a 12% waterglas werkt inderdaad stukken  beter dan de 3% waterglas die ik vroeger gebruikte. Of het ook bij de zeer vatbare perziken voldoende werkt wordt winter 2017- 2018 onderzocht.

 

In een zeer oude publicatie[ong.1910] uit wageningen kwam ik een artikel tegen over bestrijding met houtas. Volgens de heer staes had hij het vernomen van een lezer van het tijdschrift voor plantenziekten. Via internet kwam ik in kontakt met een fruitliefhebber uit belgie die waarschijnlijk ook dit artikel was tegen gekomen en in de lente van 2012 dit voor het eerst had toegepast. En met voorlopig sucses. als het dit jaar weer lukt om het resultaat van 2012 te herhalen dan is er weer een methode bij. Is het de PAK [poly aromatische koolwaterstoffen] die de schimmel dodende werking veroorzaakt? Of is het de kalium die veel voorkomt in houtas? Als het de PAK is zou houtas uit een gewone houtkachel eventueel geschikter zijn dan bv uit een echte speksteenkachel,die bij veel hogere temperatuur verbrandt en dan ook minder PAK achter laat in de as. Laatst kwam ik een studie van alterra tegen waarin een onderzoek werd verricht naar de samenstelling van houtas uit biobrandstof centrales. Daar wordt hout verbrand bij een temp. tussen de 700 en 900 graden. Hieruit bleek dat dit soort as geen paks bevat,maar wel grote hoeveelheden kalium, calcium, zouten en chloor verbindingen. En: 2% zwavel! Is het soms de verbinding tussen deze stoffen?Ik denk zelf dat het de overdosis zwavel is: 2%. In combinatie met de calcium krijgt het een zeer basisch karakter.  Houtas opgelost in water geeft een ph van 11 a 12%. Normaal spuit je zwavel[80%] met een oplossing van 0,5%. Het aanbrengen is het probleem,je moet alles onderstuiven,ook de onderkant van de twijgen. Je kan de houtas stuiven of oplossen in water en bespuiten [is moeilijk,de sproeikop verstopt snel. Het is moeilijk om de droge as te stuiven op de takken,daarom maak ik eerst de bomen nat met water en evt. 3% waterglas.  Als de schimmel eenmaal in het blad zit is het met geen enkel middel meer te bestrijden. Het helpt om nieuwe infecties te voorkomen om aangetast blad te plukken[wees ook bedacht op aangetast nieuwhout], voor er nieuwe sporen ontstaan. Discutabel. Dit kan natuurlijk enkel als de bomen niet te groot, of er erg veel zijn. Verwacht er geen wonderen van,maar alle beetjes helpen en al zou het maar mentaal helpen. Zelf ben ik van mening dat het niet 100% schoon moet. Een 15% aantasting van de knoppen mag van mij maximaal. Ook belangrijk is de hergroei na een infectie. Van het ras benedikte bv is bekend dat deze zich in mei/juni zeer  snel hersteld en dan massaal gezond blad vormt. Voor een infectie is het wel noodzakelijk dat het blad nat is gedurende enige uren. Vandaar dat krulziekte niet in een kas voorkomt. Ook perziken tegen een muur hebben duidelijk minder last. Voor de muur is het in april, bij een beetje zon, algauw meer dan 20 graden en dat is slecht voor de schimmel. Ik hoop vanaf april 2018 een aanduiding te kunnen geven over hoeveel procent van de knoppen worden aangetast bij een bepaalde behandeling, zwavel of houtas. Opgemerkt dient nog te worden dat na een zachte winter[waardoor de bomen veel eerder uitlopen] en een koud en nat voorjaar de aantasting veel erger is.    Het moeilijkste is nog het opbrengen[bestuiven]. Het kost ook meer tijd dan de andere behandelingen. Houtas vormt een soort pantser op en rondom de stam, twijgen en knoppen.  Hoe ruwer de bast en knoppen zijn, hoe beter het blijft zitten. Deze behandeling wel uitvoeren bij droog weer. De as moet uitharden. De winter/lente van 2014 is ideaal voor krulziekte. De ooit met waterstofperoide behandelde bomen, harrow en revita hadden in een proef jaar veel krulziekte.

Ik hoop na de lente van 2017 een klassificatie lijst te kunnen samenstellen over de gevoeligheid voor krulziekte. Zeg maar de michelingids op het gebied van krulziekte.

 

Monillia bestrijding:

De schimmelziekte monillia is vooral bij perziken, zure en zoete kersen en pruimen een probleem. Sommige rassen zijn vatbaarder dan anderen. Bij het ras benedikte bv. kan soms zelfs 40% van de vruchten aangetast worden. Vooral vogelpik en bv hagelschade in de rijpingstijd, zorgen voor veel verlies van vruchten. Monillia bestaat in feite uit 2 verschillende soorten schimmels. Monillia kan bloemen,takken en vruchten aantasten. De grootste infectie druk komt van aangetaste vruchten[ en hout] waarin de schimmel zich vermeerdert. Deze zogenaamde mummies,die je in de winter aan de boom ziet hangen, zijn in het voorjaar de infectie bronnen. Ikzelf zag vandaag in de pruimenboom weer enige exemplaren,niet goed opgelet afgelopen winter.  Spuiten met zwavel,voor,tijdens de hoofdbloei en erna, helpt redelijk. Maar kan leiden tot misvormde vruchtjes. Of gewoon niets doen. Eerst altijd plaatselijke omstandigheden onderzoeken.